Ga naar de hoofdinhoud
Hoe bewaak je je grenzen?

Hoe bewaak je je grenzen?

Werken in de culturele sector komt vaak voort uit enthousiasme, betrokkenheid en liefde voor het vak. Dat is een grote kracht, maar kan ook een valkuil worden. Want juist als je iets heel graag doet, is het soms moeilijker om grenzen te stellen.

Hoogleraar Mediastudies Mark Deuze noemt dit de paradox van passie: omdat mensen zoveel waarde hechten aan hun creatieve werk, zijn ze soms bereid omstandigheden te accepteren die ze in ander werk minder snel zouden accepteren. Denk aan lange werkdagen, onbetaalde uren, een lage vergoeding of voortdurend beschikbaar zijn. (⁠Cultuur+Ondernemen)

Wanneer wordt passie een valkuil?

Hard werken of tijdelijk extra uren maken hoeft natuurlijk geen probleem te zijn. Het wordt lastiger wanneer dit structureel gebeurt en de balans tussen wat je investeert en wat je ervoor terugkrijgt verdwijnt.

Signalen om alert op te zijn zijn bijvoorbeeld:

  • je maakt structureel meer uren dan waarvoor je betaald krijgt;
  • je vindt het moeilijk om nee te zeggen tegen opdrachten of verzoeken;
  • je accepteert een lage vergoeding omdat het project belangrijk of leuk is;
  • je hebt weinig invloed op je planning of arbeidsvoorwaarden;
  • werk gaat steeds vaker ten koste van rust en privéleven;
  • je hebt het gevoel dat je vooral nog even moet volhouden.

Langdurig te hoge werkdruk kan leiden tot werkstress en uiteindelijk tot uitval. Daarbij gaat het niet alleen om de hoeveelheid werk. Ook weinig invloed op je werk, onduidelijke verwachtingen en onvoldoende ruimte om je werk goed uit te voeren kunnen een rol spelen. (⁠Arboportaal)

Wat kun je zelf doen?

Passie voor je werk hoeft niet minder te worden. Het gaat er vooral om dat je die passie op een gezonde en duurzame manier inzet.

Een paar praktische aandachtspunten:

  1. Bepaal je grenzen. Bedenk vooraf hoeveel tijd, geld en energie je aan een project kunt en wilt besteden.
  2. Maak uren en kosten zichtbaar. Ook uren die je niet factureert, zijn onderdeel van wat een project daadwerkelijk kost.
  3. Praat met anderen. Wissel ervaringen uit over tarieven, werkdruk en verwachtingen. Dat helpt om te bepalen wat redelijk is.
  4. Neem jezelf serieus als professional. Creatief werk heeft waarde. Een opdracht weigeren of onderhandelen over voorwaarden hoort bij professioneel werken.
  5. Plan herstel in. Rust is geen sluitpost, maar nodig om je werk op langere termijn vol te houden.
  6. Leg niet alles bij jezelf neer. Gezonde arbeidsomstandigheden zijn ook een verantwoordelijkheid van opdrachtgevers, organisaties en de sector als geheel. (⁠Cultuur+Ondernemen)

Een goede vraag om jezelf regelmatig te stellen:

‘Zou ik deze voorwaarden ook accepteren als ik dit werk minder leuk vond?’

Is het antwoord nee? Dan is het misschien tijd om opnieuw te kijken naar je uren, vergoeding, verantwoordelijkheden of grenzen.

Meer lezen

Dit artikel is mede gebaseerd op het stappenplan ‘De paradox van passie: zo bewaak je de balans’ van Cultuur+Ondernemen, naar aanleiding van onderzoek en een workshop van hoogleraar Mark Deuze.

⁠Lees het volledige stappenplan bij Cultuur+Ondernemen

Andere interessante bronnen